Wij slaan cookies op om onze website te verbeteren. Is dat akkoord? Ja Nee Meer over cookies »

Mycotoxinen

Paardenvoer bevat meestal allerlei schimmels, bacteriën en virussen. Dit levert over het algemeen niet zoveel problemen op, omdat ze in de maag door de lage pH uit het maagsap vernietigd worden. Een gezond paardenlichaam heeft voldoende mechanismen om zich tegen deze ziekteverwekkers te weren. Mycotoxinen, ook wel schimmelgif genoemd, kunnen echter wel tot problemen lijden bij een hoge besmetting of een verzwakt immuunsysteem. Mycotoxinen ontstaan wanneer er schimmel op het gewas op het land of bij de opslag terechtkomt. Met name in natte en warme omstandigheden kunnen deze schimmels schimmelgifstoffen gaan produceren. In een bepaalde mate kunnen paarden zich tegen deze gifstoffen weren, maar bij hoge doseringen zijn ze schadelijk.

Een uitgebreid artikel over mycotoxinen staat op de volgende link.

Hoe ontstaan mycotoxinen?

De schimmels die mycotoxine produceren komen wereldwijd voor. De aanwezigheid van schimmel betekent echter niet dat er ook schimmelgif aanwezig is. Vooral natte en warme zomers dragen bij aan de productie van bepaalde mycotoxinen (bijvoorbeeld DON), maar ook een warm en droog najaar verhoogt de risico’s. De schimmels zitten niet alleen op granen maar ook op ruwvoer (bijvoorbeeld lolitrem in Reygrass).  Op het veld wordt de groei van schimmels niet onder controle gehouden en onder warme en vochtige weersomstandigheden hebben deze dan ook vrij baan. Dit zijn voornamelijk DON, T2 en ZEA. Niet-optimale omstandigheden tijdens de oogst van de granen en tijdens het bewaarproces kunnen leiden tot de groei van schimmels en dus tot de vorming van mycotoxinen. Het onvoldoende drogen van granen (> 13 % vocht) en het bewaren van granen/ voeders bij hoge luchtvochtigheid kan de vorming van schimmel en mycotoxinen bevorderen. Ook het tijdstip van oogsten, het gebruikte gewas, de bemesting en andere omgevingsinvloeden zijn van invloed op de vorming van mycotoxinen. Mycotoxinen zijn zeer stabiele en hittebestendige verbindingen. De giftige werking wordt zelfs bij verhitting tot 200-300°C gehandhaafd. Hierdoor heeft verwerking (zoals verhitten) van met mycotoxinen verontreinigde producten nauwelijks invloed op de hoeveelheid mycotoxinen in het product. 

 

De effecten van mycotoxinen

Het al enige jaren opgeheven ‘productschap diervoeder’ (PDV) stelde destijds dat het paard een van de gevoeligste gedomesticeerde diersoorten is voor mycotoxinen (samen met varkens). Bij drachtige merries moet niet enkel rekening gehouden worden met de gezondheid van de merrie, maar is vaak de impact van mycotoxinen op de ziekteweerstand van het veulen bij geboorte of in de eerste weken (via impact van mycotoxinen naar kwalitatief mindere melkproductie) belangrijker. Daarbij is het zo dat sommige mycotoxinen (bv. T2) zich opstapelen in de vetlagen. Mycotoxine kan ernstige problemen veroorzaken bij ouder wordende paarden door de continue opeenstapeling over de jaren. Er is een aantal aanwijzingen waarbij gedacht kan worden aan een mycotoxinevergiftiging. Wanneer er bijvoorbeeld zonder aanwijsbare reden hoge waarden leverenzymen in het bloed worden gevonden, als er problemen zijn met de vruchtbaarheid of wanneer het paard last heeft van raaigraskramp.

en/of problemen zijn met de vruchtbaarheid, of het zogenaamde raaigraskramp. Ook kan fumonisine bij paarden een soort ontsteking/verweking in de witte stof van de veroorzaken met een fatale afloop

Maar er zijn nog veel meer aandoeningen die in verband worden gebracht met mycotoxinen.

Behandeling van mycotoxinen vergiftiging

Er zijn geen goede therapieën voor mycotoxicose bekend en maatregelen liggen daarom in de preventiesfeer van mycotoxinenbinders in het voer en het op peil houden van het afweersysteem.  Als sterke binder van mycotoxinen is ‘actieve kool’ bekend. Het nadeel van dit product is dat wanneer het in de darm terechtkomt, het niet alleen mycotoxinen bindt maar ook andere essentiële voedingsstoffen zoals vitaminen en mineralen. Daarom is dit product enkel geschikt om bij acute mycotoxinevergiftiging te gebruiken, maar niet om standaard gedurende langere periode aan paardenvoeder toe te voegen. 

 

Langdurige opname van mycotoxinen zullen altijd een negatieve invloed hebben op de prestaties en het immuunsysteem bij paarden. Hieronder staan een aantal maatregelen die genomen kunnen worden om de opname en het effect van mycotoxinen kunnen minimaliseren. 

  1. Paarden die in een situatie van stress staan (bijv. sportpaarden, merries aan het einde van de dracht maar bijv. ook hitte) kunnen gevoeliger zijn voor mycotoxinen. Het verminderen van stressfactoren d.m.v. goed stalmanagement is voor deze paarden belangrijk.

  2. Stimuleren van een goede darmflora door het verschaffen van een kwalitatief goed voer dat de pH in de darmen reguleert.

  3. Ruwvoeders worden in veel onderzoeken beschreven als wellicht de grootste aanbrenger van mycotoxinen in het rantsoen van het paard, zoals de lolitrem vergiftiging of raaigraskramp. Daarom is het belangrijk bij het aankopen van een partij hooi, stro, kuilgras en ander ruwvoer een analyse te laten uitvoeren. Zeker gezien het feit dat er geen relatie is vastgesteld tussen de kwaliteit van het ruwvoer en de mycotoxinegehaltes uit analyses. Met andere woorden: wat op het oog als ruwvoer van goede kwaliteit werd gezien had niet altijd de laagste mycotoxinewaarden.

  4. Kuilgras wat te lang open heeft gelegen. De veldschimmels worden dan weer actief onder invloed van licht en zuurstof en gaan opnieuw mycotoxinen produceren. Voer kuilgras dus na opening binnen enkele dagen op.

  5. Gebroken graan en natte plekken in silo of kuil zijn zeer bevorderlijk voor schimmelgroei en de vorming van mycotoxinen. Let hier op! Laat silo’s minimaal 1 keer per jaar nakijken en reinigen en plet granen pas op het moment van voeren.

  6. Ook op de wei kunnen schimmels groeien die allerlei mycotoxinen produceren. Wees hier dan ook op bedacht!

  7. Het niet naleven van hygiënemaatregelen, ongedierte en insecten zorgen voor verspreiding van schimmels.

 

Good manufacturing practice

Bekend is dat van het wereldwijd geproduceerde graan meer dan 25 % besmet is met een te hoog gehalte aan mycotoxinen voor menselijke consumptie. Dit zijn verliezen van miljoenen tonnen graan per jaar voor deze industrie. Besmette partijen worden soms verwerkt tot voer voor de vee industrie. Gelukkig worden heel slechte partijen steeds vaker verwerkt tot biobrandstof, in plaats van toepassing in diervoeder. Tegenwoordig zijn de zogenaamde zeer rijke ruwe vezelproducten, welke als reststoffen overblijven bij deze verbranding, erg populair bij paardenvoerproducenten. Deze ruwe celstof wordt verwerkt in diverse producten en kan een vele malen hogere concentratie aan mycotoxinen bevatten welke de toxiciteit gewoon hebben behouden na het vergistingsproces.  

 

De mengvoederindustrie wordt weleens gezien als verzamelpunt in de voedselketen waar heel wat bijproducten vanuit de voedingsindustrie en biobrandstof industrie samenvloeien en waar dus grote bronnen van mycotoxinen kunnen worden aangetroffen. De mengvoederindustrie is door zijn positie in de keten ideaal geplaatst om noodzakelijke controles uit te voeren en bijsturingen te doen via een onderbouwde monitoring, gebaseerd op voorschriften uit een gecertificeerd GMP-kwaliteitssysteem.  Omdat paarden niet echt als consumptiedier worden gezien door de overheid wordt paardenvoer het minst gecontroleerd en hoeft daarom ook niet GMP gecertificeerd te zijn in Nederland. Het is raadzaam om uw voerleverancier zo nu en dan om analyses te vragen.  

 

Aan de EquilinBASIC en IMMUNO zijn een mycotoxinenbinder toegevoegd. Deze garandeert tot op zekere hoogte een basisveiligheid aan het totaal rantsoen voor deze giftige stoffen. Ook werkt de EquilinIMMUNO leveropbouwend en reinigt het het lichaam, wat zeker bij verdenking op mycotoxinen  vergiftiging zeer ondersteunend kan werken.

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Vul je e-mailadres in om updates te ontvangen

24-uurs levering

Voor 20:00 uur besteld, de volgende werkdag in huis of opgehaald bij pick-up punt

Gratis verzending

Boven de € 75,- (NL) en € 95,- (BE, DE)

Extra service

Abonnementen, bepaal zelf welke producten en hoe vaak geleverd